เดินเท้าแกะรอยเมล็ดพันธุ์ เพื่อพบ ‘มะตาด’ ต้นสุดท้ายในบ้านควน

เราจะอนุรักษ์ธรรมชาติได้อย่างไร ในเมื่อเด็กๆ แทบไม่รู้จักชื่อต้นไม้ โครงการจึงเริ่มต้นที่การลงพื้นที่เก็บข้อมูลแกะรอยพันธุ์ไม้ จนค้นพบ ‘ต้นมะตาด’ ที่เหลืออยู่แค่ต้นเดียวในบ้านควน จึงนำไปสู่การอนุรักษ์ให้เป็นอัตลักษณ์ ที่สำคัญช่วยสร้างจิตสำนึกในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมในชุมชน

‘ขยะวิทยา’ ตลอดชีวิต ของเด็กๆ คลองโต๊ะเหล็ม จังหวัดสตูล

แค่ความรู้สึกอยากแก้ปัญหาการทิ้งขยะไม่เป็นที่ของเด็กๆ ในสตูล กลับกลายเป็นมาเป็นโครงงาน ‘ขยะ’ อย่างจริงจัง รวบรวมข้อมูล ศึกษาผลกระทบ เรียนรู้การแยกประเภท รวมถึงวิธีการจัดการขยะที่เหมาะสมกับชุมชนและสอดคล้องกับหลักการของศาสนาอิสลาม

ปันจักสีลัตแห่งบ้านทุ่ง จังหวัดสตูล กระบวนเรียนรู้ที่มาจากสถานการณ์จริง

ในระดับสากล ปันจักสีลัตคือวัฒนธรรมร่วมและถูกยกระดับเป็นกีฬาสากลที่มีสมาคมวิชาชีพรองรับ หากในระดับชุมชน ปันจักสีลัตถูกใช้เป็น ‘กระบวนการเรียนรู้’ ของเด็กกลุ่มหนึ่ง ณ ชุมชนบ้านทุ่ง ตำบลละงู อำเภอละงู จังหวัดสตูล

ชวน ‘ราชาน้ำท่อม’ ไปปลูกป่าด้วยวิถีวิจัย การศึกษาที่ชุมชนออกแบบเอง

คุยกับ สมพงษ์ หลีเคราะห์ หรือ บังพงษ์ คนที่ทำงานทุกอย่าง โดยเฉพาะการใช้วิถีวิจัยทำงานกับกลุ่มเยาวชนราชาน้ำท่อม จนกลายมาเป็นแกนนำและพลังสำคัญของชุมชน ในเนื้องาน บังพงษ์ใช้วิธีเดินตามเด็ก เดินพร้อมเด็ก และหนุนให้เด็กเดิน เพื่อชวนเด็กๆ หันหลังให้น้ำท่อม แล้วมาปลูกป่า ทำธนาคารปูม้า

วันหนึ่งฉันเดินเข้าป่าเลน เจอคุณปู่โกงกางและสัตว์น้ำตัวเล็กๆ

แม้จะเติบโตมากับชายเลและป่าเลน และป่าเลนแห่งนี้จะมีชื่อเสียงระดับจังหวัด แต่กลุ่มเยาวชนจากบ้านท่าน้ำเค็มใต้ ตำบลท่าแพ อำเภอท่าแพ จังหวัดสตูล แทบไม่รู้รายละเอียดเกี่ยวกับผืนป่าเลนบ้านเกิดเลย จนได้รับการชักชวนให้เข้าร่วมโครงการกลไกชุมชนสู่การพัฒนาเยาวชนจังหวัดสตูล พวกเขาจึงเห็นว่าน่าจะเป็นโอกาสดีที่จะพาตัวเองเข้าไปเรียนรู้ และส่งต่อความรู้เหล่านี้แก่น้องรุ่นต่อไป

1 2